Η συμβολή των συλλόγων στην αντιμετώπιση των τοπικών προβλημάτων και ο ρόλος τους στην προσπάθεια συντονισμού των τοπικών φορέων και των τοπικών κινημάτων
Κώστας Φωτεινάκης
Νήσος Μήλος / 7-9 Μαΐου 2010 | Συνδιάσκεψη της ΑΜΚΕ “Ελληνικό Δίκτυο για την Αειφορεία και τη Βιωσιμότητα ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ”
Πολλά από τα μεγάλα προβλήματα που εμφανίζονται ως τοπικά, αποτελούν τις περισσότερες φορές απόρροιες μεγαλύτερων προβλημάτων, περιφερειακού, ακόμα και πανελλήνιου ή και παγκόσμιου χαρακτήρα και κλίμακας, όπως είναι για παράδειγμα η ρύπανση, η ανομβρία, η υπερθέρμανση του πλανήτη (που συνδέεται με τις πυρκαγιές), κτλ. Ζούμε σε μια εποχή κατά την οποία το τοπικό αναδεικνύεται σε παγκόσμιο και το παγκόσμιο επιδρά στο τοπικό. Η αποψίλωση του Αμαζονίου επηρεάζει το κλίμα και οι συνέπειες από το ατύχημα στο πυρηνικό εργοστάσιο του Τσερνομπίλ το 1986, είκοσι τέσσερα χρόνια μετά, είναι ακόμα παρούσες. Ζούμε σε μια εποχή «όπου το πέταγμα μιας πεταλούδας στη Κίνα μπορεί να επηρεάσει τη ζωή στην Ελλάδα», οι πυρκαγιές στη χώρα μας μπορούν να επηρεάσουν τη ζωή στη Νορβηγία και το λιώσιμο των πάγων στη Γροιλανδία μπορεί να επηρεάσει τη στάθμη της θάλασσας, προκαλώντας μεγάλες καταστροφές σε παραθαλάσσιες περιοχές της χώρας μας και σε διάφορα νησιά της Μεσογείου. Το πρόσφατο «ξύπνημα» του ηφαιστείου στην Ιρλανδία, που η στάχτη του ματαίωσε χιλιάδες πτήσεις σ΄ όλον τον κόσμο για εβδομάδες είναι ακόμα μια απόδειξη ότι το τοπικό γίνεται παγκόσμιο.
Η παραπάνω περιγραφή ενδεχομένως να δίνει την εντύπωση ότι θα ασχοληθούμε με την ευρύτερη έννοια της παγκοσμιοποίησης, όμως ο όρος παγκοσμιοποίηση χρησιμοποιείται κυρίως - αλλά όχι αποκλειστικά- για πολιτικούς και οικονομικούς σκοπούς και αναλύσεις και δευτερευόντως για την τεχνολογία, το περιβάλλον, τις πολιτιστικές αξίες, τη μετανάστευση, τις μεταφορές. Εμείς επιλέγουμε, για να μπορούμε να συνεννοηθούμε, τον όρο του Bermand Guillochon για την παγκοσμιοποίηση, ο οποίος την ορίζει ως : «...το σύνολο των φαινομένων που προκύπτουν από το διαρκές άνοιγμα των οικονομιών σε εμπορεύματα και κεφάλαια από το εξωτερικό. Η αναζήτηση από τις επιχειρήσεις καλύτερων ευκαιριών κέρδους, η οργάνωση των παραγωγικών διαδικασιών σε παγκόσμια κλίμακα και η ταχύτητα κυκλοφορίας των πληροφοριών1».
«Οι ευκαιρίες κέρδους» συνδυάζονται με την υπερεκμετάλλευση ανθρώπινων και φυσικών πόρων και την αδιαφορία για τις περιβαλλοντικές συνέπειες. Η πρόσφατη τοποθέτηση του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κάρολου Παπούλια είναι αποκαλυπτική: «η αγορά δεν μπορεί να είναι ο απόλυτος ρυθμιστικός παράγοντας. Οι περισσότερες περιβαλλοντικές καταστροφές έγιναν στο όνομα του κέρδους και μιας ανάπτυξης χωρίς κανόνες2». Παρ’ όλες τις διαπιστώσεις και τα ευχολόγια του κ. Παπούλια, η αγορά και η κερδοφορία θα εξακολουθήσουν να καθορίζουν τους όρους της αγοράς, στο βαθμό που δεν συναντούν κοινωνικές αντιστάσεις.
Δεν πρέπει να υποτιμούμε βεβαίως τις ανεπάρκειες, τις καθυστερήσεις, τις δυσλειτουργίες του κρατικού μηχανισμού κάθε χώρας, ούτε όμως και των «προθύμων» να εξυπηρετήσουν, με ή χωρίς «δελτίο παροχής υπηρεσιών», τη λογική της αγοράς και των διεθνών οργανισμών (Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα, Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης ΟΟΣΑ, Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου ΠΟΕ). Η δημιουργία μιας ενιαίας παγκόσμιας αγοράς από τις πολυεθνικές εταιρίες και τους «πρόθυμους» επιβάλλει νέες ρυθμίσεις, διευκολύνσεις, νομολογίες, κατευθύνσεις που να εξυπηρετούν τη λογική της μεγαλύτερης κερδοφορίας, σε βάρος του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής των εργαζομένων και ιδιαίτερα εκείνων των κατηγοριών που ζουν στα γκέτο των μεγαλουπόλεων, στις φτωχές ή και στις αναδυόμενες χώρες. Αυτές θα «φάνε τη ρύπανση3», δηλαδή θα πληρώσουν το κόστος της κερδοφορίας και την χωρίς περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς όρους ανάπτυξη.
Η παγκοσμιοποίηση επιβάλλει αλληλεξαρτήσεις και αλληλεπιδράσεις των σχέσεων κρατών και οικονομιών, αλλά κυρίως περνάει ένα πνεύμα σε μικροκλίμακα εθνικού επιπέδου - δηλαδή σε κάθε χώρα - ότι η αγορά και τα κέρδη αποτελούν προτεραιότητα και πως οτιδήποτε διευκολύνει την αγορά η κάθε εθνική κυβέρνηση οφείλει να της το εξασφαλίζει.
Με άλλα λόγια όλα πουλιούνται και όλα αγοράζονται: βουνά, ποτάμια, ακτές, πάρκα, ιστορικά κτίρια κτλ. Το ίδιο φυσικά συμβαίνει και στη χώρα μας. Τα διαπλεκόμενα είναι αυτό ακριβώς: πολιτική, δικαστική και οικονομική εξουσία συνεργούν στην εξασφάλιση της αγοράς και των αυξημένων κερδών, αδιαφορώντας για τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Η έννοια της αειφορίας και οι περιβαλλοντικές μελέτες, τις οποίες συχνά επικαλούνται ως άλλοθι η αγορά και τα διαπλεκόμενα, λειτουργούν ορισμένες φορές σαν στάχτη στα μάτια, είναι το διαβατήριο για να «βιαστεί» το περιβάλλον.
Όμως η παγκοσμιοποίηση, και κυρίως το πνεύμα που αυτή καλλιεργεί σε εθνικό επίπεδο, προκαλεί ταυτόχρονα και τις προϋποθέσεις να δημιουργηθεί ένα κίνημα κατά της παγκοσμιοποίησης, ένα κίνημα για την υπεράσπιση της ποιότητας ζωής στην πόλη. Την κινητήριά του δύναμη αποτελούν αυτοί οι πολίτες που αρνούνται να «φάνε τη ρύπανση». «... οι ΜΚΟ και τα κινήματα κατά της παγκοσμιοποίησης καταγγέλλουν τις υπερβολές της άκρως φιλελεύθερης οικονομίας, υπεύθυνης... για την επίταση των ανισοτήτων, την αθλιότητα των πολύ φτωχών και την υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος4».
Ίσως ο Κάρολος Μαρξ να επιστρέφει από το παράθυρο όταν έλεγε ότι το «ίδιο το κεφάλαιο δημιουργεί τους νεκροθάφτες του». Εάν ζούσε στην εποχή μας ο Μαρξ ενδεχομένως να διατύπωνε την παραπάνω πρόταση ως εξής: «η παγκοσμιοποίηση προκαλεί την ανάδυση στην πολιτική σκηνή νέων πολύμορφων κινημάτων, τα οποία, μαζί με την εργατική τάξη δημιουργούν τον νεκροθάφτη της ή περιορίζουν την κυριαρχία της».
Και εδώ ερχόμαστε στο κυρίως θέμα της εισήγησης, δηλαδή στη συμβολή των συλλόγων στην αντιμετώπιση των τοπικών προβλημάτων και ο ρόλος τους στην προσπάθεια συντονισμού των τοπικών φορέων και των τοπικών κινημάτων.
Γράφει η Ελένη Πορτάλιου5 στην Εποχή:
....Κάθε μέρα στη χώρα μας ένας δημόσιος χώρος απελευθερώνεται ως προς το ιδιοκτησιακό καθεστώς, τους όρους και τις προϋποθέσεις εκμετάλλευσής του και εμπορευματοποιείται. Αυτό γίνεται στις παραλίες, τις πλατείες και τους πεζοδρόμους, που γεμίζουν τραπεζοκαθίσματα και στους αδόμητους δημόσιους χώρους που παραχωρούνται σε ιδιώτες. Νεότερα, διατηρητέα μνημεία κατεδαφίζονται, διατηρητέα κτίσματα αποχαρακτηρίζονται, η δόμηση πλησιάζει σε απόσταση αναπνοής αρχαιολογικούς χώρους, όπως στην Κνωσό, τα σχέδια πόλης επεκτείνονται στα δάση, τα δάση καίγονται ή αποχαρακτηρίζονται ως δημόσια περιουσία ελλείψει κτηματολογίου μαζί με μη δασικές εκτάσεις για τις οποίες το δημόσιο δεν υπερασπίζεται τους τίτλους ιδιοκτησίας του. Ρέματα μέσα στις πόλεις κτίζονται, προκαλώντας πλημμύρες, βιότοποι κοντά σε αστικά περιβάλλοντα καταστρέφονται, χιλιάδες δέντρα κόβονται για λόγους τσιμεντόστρωσης δημόσιων χώρων ή κατασκευής κτιρίων και γκαράζ χωρίς να γίνονται πουθενά εκτεταμένες νέες φυτεύσεις».
Το ερώτημα που προκύπτει είναι:
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση και οι δημοτικές παρατάξεις, που θεωρητικά είναι οι φορείς εκείνοι οι οποίοι διασφαλίζουν τα «δικαιώματα των πολιτών στην σε ένα βιώσιμο ανθρωπογενές και φυσικό περιβάλλον6», τι ρόλο παίζουν στην πραγματικότητα;
Το ερώτημα αυτό μπορεί να είναι εργασίας, όμως καλούμαστε να τοποθετηθούμε γιατί πολλές φορές περιβαλλοντικοί και πολιτιστικοί φορείς και επιτροπές πολιτών συγκρούονται, και μάλιστα με οξύτητα, όχι μόνο με την κεντρική αλλά και με την τοπική. Υπάρχουν φυσικά και περιπτώσεις που τα κινήματα πόλης συνεργάζονται με την Τοπική Αυτοδιοίκηση ή με φορείς της. Μια συνεργασία που προκαλεί οσμώσεις, συναντίληψη και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για κοινή δράση, όπως π.χ. στο Ελληνικό, στην πάλη για να ελευθερωθούν οι ακτές, κτλ. Με άλλα λόγια υπάρχουν περιπτώσεις που οι ευαισθητοποιημένοι πολίτες έχουν ως σύμμαχο την ΤΑ και περιπτώσεις που την έχουν αντίπαλο. Η συνεργασία ΤΑ και κινημάτων πόλης δεν είναι δεδομένη, ούτε μόνιμου χαρακτήρα, ακόμα και αν υπάρχουν συγκεκριμένες περιπτώσεις που κινήματα πόλης και ΤΑ συνεργάζονται.
Ο ρόλος των συλλόγων γενικά αλλά και των Ομίλων που συμμετέχουν στο Ελληνικό Δίκτυο «Φίλοι της Φύσης» είναι σημαντικός λόγω της φύσης τους, της λειτουργίας τους και του χαρακτήρα τους, γιατί:
Με τον οριζόντιο τρόπο λειτουργίας τους φέρνουν διαφορετικές πολιτικές και κοινωνικές ομάδες να κάτσουν στο τραπέζι των συνομιλιών για τα τοπικά ζητήματα.
Δεν έχουν λόγο να συμβιβαστούν ή να υποταχτούν σε μεγάλα ή μικρά συμφέροντα που λειτουργούν σε βάρος της πόλης και του περιβάλλοντος.
Δημιουργούν νέες διεργασίες και νέες εκφράσεις πολιτικής και επικοινωνιακής παρέμβασης (mails, forum συζητήσεων, ανταλλαγή πληροφοριών, συντονισμό δράσης, κ.λπ).
Φυσικά οι σύλλογοι και οι Όμιλοι στους οποίους συμμετέχουμε, δεν μπορούν να αποτελέσουν τον κύριο και αποκλειστικό φορέα της υπεράσπισης της ποιότητας ζωής των πολιτών. Όμως είναι ένα κομμάτι του παζλ που μαζί με άλλες μορφές περιβαλλοντικής και πολιτιστικής παρέμβασης μπορούν να συνυφάνουν έναν άλλο τρόπο ανάπτυξης, και να προβάλουν άλλες προτεραιότητες που να συμπυκνώνονται στην αρχή «οι άνθρωποι και το περιβάλλον πάνω από τα κέρδη».
Τι υπήρχε πριν εμφανιστούν οι σύλλογοι για το περιβάλλον και τον πολιτισμό με την μορφή που λειτουργούν και παρεμβαίνουν σήμερα:
Παρεμβάσεις τοπικών και εξωραϊστικών συλλόγων είχαμε από την αρχή της δεκαετίας του ΄60. Οι εξωραϊστικοί σύλλογοι αγωνίστηκαν για υδροδότηση, ηλεκτροφωτισμό, αποχέτευση, συγκοινωνία, κατασκευή σχολείων, κοινωνικές και ιατρικές υπηρεσίες, κτλ. Στην Αθήνα οι εξωραϊστικοί σύλλογοι συντονίστηκαν σε τρία επίπεδα: σε τοπικό (επίπεδο Δήμου: Χαϊδάρι), περιφερειακό (Δυτική Αθήνα: Χαϊδάρι, Αιγάλεω, Αγία Βαρβάρα) και τέλος παναθηναϊκό. Άρα οι κινηματικές δράσεις για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής δεν είναι κάτι το πρωτόγνωρο. Είναι ένα φαινόμενο που έχει παρελθόν και -καθώς θα επιχειρήσουμε να αποδείξουμε- ένα ελπιδοφόρο μέλλον. Το νέο στοιχείο που παρατηρήθηκε από την δεκαετία του ΄80 είναι ότι οι εξωραϊστικοί σύλλογοι, από τη στιγμή που εξασφάλισαν τις βασικές προϋποθέσεις για να ζήσουν οι πολίτες ανθρώπινα, μαράζωσαν, οι περισσότεροι διαλύθηκαν, αλλά όσοι διατηρήθηκαν ή εκείνοι που δημιουργήθηκαν στη συνέχεια, απέκτησαν νέα ποιοτικά χαρακτηριστικά τα οποία είχαν οικολογικό χαρακτήρα.
Όμως εκτός από τους νέους οικολογικούς, περιβαλλοντικούς και εξωραϊστικούς συλλόγους νέες κινηματικές μορφές εμφανίζονται με διάφορες ονομασίες· οι επιτροπές αγώνα πολιτών, οι οποίες βάζουν στην ατζέντα τους νέα θέματα όπως: κεραίες κινητής τηλεφωνίας, διάσωση των ελεύθερων χώρων, τα δικαιώματα των πεζών στην πόλη (πεζοδρόμια, ποδήλατο κτλ), πλατείες και πεζόδρομοι χωρίς τραπεζοκαθίσματα, διατήρηση ιστορικών και αρχιτεκτονικών χώρων, δενδροφυτεύσεις, ελεύθερη πρόσβαση στις παραλίες, προστασία από την ηχορύπανση, αποκαθήλωση των τεραστίων διαφημιστικών πινακίδων από τις λεωφόρους και τις οροφές των κτιρίων, ανακύκλωση, έλεγχο στις δαπάνες και στα έσοδα των δήμων, ατμοσφαιρική ρύπανση, αισθητική των πόλεων, δικαιώματα των μεταναστών, ακτοπλοϊκές ή και αεροπορικές τακτικές συνδέσεις των νησιών μεταξύ τους αλλά και με τις μεγάλες πόλεις (Αθήνα - Πειραιά – Θεσσαλονίκη), την μη χρησιμοποίηση του λιθάνθρακα για την παραγωγή ενέργειας κ.λπ.
Η άποψή μας είναι ότι οι σύλλογοι και οι επιτροπές ή τα κινήματα πολιτών δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τα κόμματα και τους φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης, μπορούν όμως να τα μπολιάσουν, να τα ελέγξουν και να τα στηρίξουν σε ριζοσπαστικές επιλογές ή συγκρούσεις με μικρά και μεγάλα συμφέροντα, όπως π.χ. στον αγώνα του Δήμου Ελληνικού για την απελευθέρωση της πλαζ του Αγίου Κοσμά, στην απόκρουση της μεταφοράς της λυματολάσπης της Ψυτάλλειας στα νταμάρια της Πετρούπολης, στην υπεράσπιση του χαρακτήρα του Ποικίλου Όρους ως βουνού, στη διάσωση από το τσιμέντο των Στρατοπέδων Χαϊδαρίου και Αγ. Αναργύρων, στον έλεγχο της ρύπανσης, στη σύγκρουση με τα τοπικά μικροσυμφέροντα, κτλ.
Οι σύλλογοι και τα κινήματα πολιτών δρουν αυτόνομα, παράλληλα αλλά και σε συνδυασμό, όταν προκύψουν οι προϋποθέσεις, με φορείς της ΤΑ και με τα κόμματα.
Ενδεχομένως τα σύλλογοι καθώς και άλλες μορφές δράσης πολιτών που θα εμφανιστούν στο μέλλον, όπως π.χ. οι bloggers, να είναι κάποιες από τις «νέες μορφές πολιτικής οργάνωσης» που θα «αναγεννήσουν το δημοκρατικό κίνημα7» όπως είχε προβλέψει ο Κορνήλιος Καστοριάδης. Όμως για να «αναγεννήσουν το δημοκρατικό κίνημα» οφείλουν να διατηρήσουν την αυτονομία τους και να αποφύγουν επιλεκτικές και κατά αποκλειστικότητα προνομιακές σχέσεις με τα κόμματα και τους φορείς της ΤΑ. Τα κινήματα πόλης απευθύνουν ανοικτές προκλήσεις και προσκαλούν τους πολίτες όλου του πολιτικού φάσματος σε κοινό αγώνα για τα ζητήματα της πόλης. Η δημιουργία του Παγκόσμιου – Ευρωπαϊκού και Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ επηρέασε σημαντικά τη δράση και την ανάπτυξη των κινημάτων για την προστασία του φυσικού και του αστικού περιβάλλοντος, συνέβαλε στη μεταξύ τους γνωριμία, οικοδόμησε γέφυρες επικοινωνίας και συντονισμού δράσης.
Είναι χρήσιμο στην ανάλυσή μας αυτή να γίνει και μια μικρή αναφορά σε παλαιοτέρους και νέους αγώνες για την πόλη, για την προστασία των βουνών και της θάλασσας, για την εξασφάλιση των ελεύθερων χώρων, για την ενέργεια· αγώνες κατά τους οποίους τα μπόλιασαν και άλλες πολιτικές δυνάμεις και κατάφεραν να αναδείξουν ως κυρίαρχο το σύνθημα «οι άνθρωποι και το περιβάλλον πάνω από τα κέρδη»:
Διαδημοτική Συντονιστική Επιτροπή φορέων για τον Υμηττό.
Διαδημοτική επιτροπή για το πρώην αεροδρόμιο στο Ελληνικό.
Διαδημοτική επιτροπή για την απελευθέρωση των πλαζ του Σαρωνικού.
Επιτροπή Πολιτών για τη διάσωση του Ελαιώνα που ήρθε σε σύγκρουση με τα μεγάλα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα του Βωβού, του ΠΑΟ, του Δήμου Αθηναίων κ.ά.
Την Πανελλαδική Πρωτοβουλία ενάντια στη χρήση του λιθάνθρακα για παραγωγή ενέργειας και την Παρέμβαση που έχουν «Οι πολίτες Αττικής για την ενέργεια» που απαιτούν κεντρικό σχεδιασμό με τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, επιστημόνων και κινημάτων.
Τους αγώνες που αναπτύχθηκαν στην Κρήτη για να μη γίνουν οι μεγάλες φαραωνικές τουριστικές επενδύσεις στο Κάβο Σίδερο.
Τους αγώνες που γίνονται για να επεκταθούν τα όρια του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου και να γκρεμιστούν τα παράνομα κτήρια που εμφανίζονται στη μέση του πουθενά ως καταφύγια.
Τις αντιστάσεις των πολιτών για την προστασία της Γκιώνας (μεταλλεία).
Τους αγώνες την προστασία και την ανάδειξη των υγροτόπων, για την αντιμετώπιση των συνεπειών από τις πυρκαγιές στην Ηλεία το 2007, τη διάσωση του Καϊφα και των περιοχών Natura.
Την εκτροπή του Αχελώου.
Οι Όμιλοι και οι Σύλλογοι που συμμετέχουν στο Ελληνικό Δίκτυο «Φίλοι της Φύσης» και η συμμετοχή τους στην προστασία και στην ανάδειξη της φυσικής και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Προσωπικά δεν είμαι σε θέση να κάνω μια αναλυτική παρουσίαση, έναν απολογισμό των συλλογικοτήτων που συμμετέχουν στο Δίκτυο. Όμως θα επιχειρήσω να αναφέρω ορισμένες παρεμβάσεις, απ’ ότι έχουν πέσει στην αντίληψή μου. Επαναλαμβάνω ότι δεν είναι λεπτομερής απολογισμός των συλλογικοτήτων. Παρεμβάσεις έγιναν:
Για την κλιματική αλλαγή (Αθήνα)
Για την προστασία των ορεινών όγκων της Αττικής (Υμηττός, Ποικίλο – Αιγάλεω).
Για το παράνομο κτήριο στον Όλυμπο και την επέκταση του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου (Κατερίνη)
Για τα δικαιώματα των πεζών και των ποδηλατών (Ρέθυμνο, Χαϊδάρι)
Την ανακύκλωση σε τοπικό επίπεδο και τη συντήρηση καλντεριμιών (Κάλυμνος).
Προστασία περιοχών Natura (Ηλεία, Κάβο Σίδερο)
Οργάνωση ορεινών πεζοποριών και αθλημάτων βουνού (Ηράκλειο, Μήλος, Αττική κ.λπ.)
Αλληλεγγύη μεταναστών (Λέρος)
Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (Θεσσαλονίκη)
Ενέργεια (Μήλος – Γεωθερμία)
«Σήμερα περισσότερο απ’ ό,τι στο παρελθόν “απαιτείται συντονισμός δράσης των κινημάτων σε όλα τα επίπεδα. Και η φράση σε όλα τα επίπεδα σημαίνει στο πολιτικό - τεχνικό - νομικό. Τα προβλήματα που αφορούν το περιβάλλον, τα βουνά, τους ελεύθερους χώρους, τα δικαιώματα, την προστασία της φυσικής και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς κτλ. έχουν πολιτική, τεχνική και νομική διάσταση. Ο συνδυασμός και των τριών παραμέτρων, καθώς και η ενεργοποίηση του κόσμου, είναι εκείνο που θα φέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα γενικά για το περιβαλλοντικό κίνημα και ειδικά για την διάσωση του Π.Ο. και των ορεινών όγκων της Αθήνας».
Ο Κώστας Φωτεινάκης είναι α) ιδρυτικό μέλος του Οικολογικού Πολιτιστικού Συλλόγου Χαϊδαρίου ΟΙΚΟ.ΠΟΛΙ.Σ. www.xpolis.blogspot.com β) ιδρυτικό μέλος της Επιτροπής Πολιτών για τη Διάσωση του Ελαιώνα γ) μέλος της δημοτικής κίνησης Χαϊδαρίου «πολίτες σε δράση» δ) μέλος συντακτικών επιτροπών και συνεργάτης εφημερίδων και περιοδικών οικολογικού και πολιτικού περιεχομένου και ε) εκδότης του ηλεκτρονικού περιοδικού «προσανατολισμοί» www.prosanatolismoi.gr
Παραπομπές:
Bermand Guillochon, «παγκοσμιοποίηση – ένας πλανήτης με αποκλίνοντα σχέδια», Larousse 2006, Κασταλία 2007, σελ.7.
Κάρολος Παπούλιας, στην ομιλία του στη συνάντηση των «Πράσινων Προέδρων» της Ευρώπης, 7/11/2007.
Τζον Μπέλαμι Φοστερ, «Ecology Against Capitalism», στην ελληνική έκδοση «Οικολογία και Καπιταλισμός», εκδ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, 2005 ο συγγραφέας παρουσιάζει (σελ.125 – 128) το υπόμνημα του Lawrence Summers (διευθύνων οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας) του οποίου διέρρευσε στο περιοδικό Economist και δημοσιεύτηκε το 1992 με τον τίτλο «ΑΣ ΦΑΝΕ ΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ». Στο υπόμνημα αυτό ο Summers προτείνει τη «μετανάστευση των ρυπογόνων βιομηχανιών προς τις υποανάπτυκτες χώρες.... και την απόρριψη των τοξικών αποβλήτων στη χώρα με τους χαμηλότερους μισθούς».
Bermand Guillochon ο.π.
Ελένη Πορτάλιου, Αν.Καθηγήτρια Αρχιτεκτονικής ΕΜΠ, «Η αντίσταση στην εμπορευματοποίηση της πόλης», ΕΠΟΧΗ 31/7/2005.
Χάρτα του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ με τίτλο « Το Δικαίωμα στην Πόλη»
Κορνήλιος Καστοριάδης, συνέντευξη στη Le Monde και στο ΒΗΜΑ, 15/12/1991
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου