Περί πολεοδόμησης (τσιμεντοποίησης) των Στρατοπέδων
“Ο ελέφαντας δεν είναι στο δωμάτιο, έχει βγει και κατευθύνεται στο Πάρκο Νεολαίας”
Η περίπτωση του Πάρκου Νεολαίας και τα Στρατόπεδα Καραϊσκάκη Α’ και Β’ στο Χαϊδάρι προάγγελος απώλειας δασικών εκτάσεων και ελεύθερων αστικών χώρων.
του Κώστα Φωτεινάκη
Α- ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στην απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Δικτύου ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ (04.02.2026) για το Πάρκο Νεολαίας στο Χαϊδάρι, μεταξύ των άλλων υπογραμμίζαμε:
“…Τα δύο Στρατόπεδα (Καραϊσκάκη Α’ και Καραϊσκάκη Β’) αποτέλεσαν, μέχρι τα τέλη του 2025, τον “κυματοθραύστη” της τσιμεντοποίησης στη Δυτική Αθήνα…”
Δυστυχώς στις μέρες μας, από “κυματοθραύστες” της τσιμεντοποίησης, τα Στρατόπεδα της χώρας κινδυνεύουν να ακολουθήσουν το μοντέλο τσιμεντοποίησης του “Ελληνικού”, αντί να παραμείνουν δασικές εκτάσεις, άλση ή οάσεις ελεύθερων χώρων εντός ή περιφερειακά των πόλεων.
O κίνδυνος προέρχεται,
α) από την κατάργηση του ν.2745/99
β) από το νέο ν.5223/2025 και από τα πρώτα πρακτικά δείγματα εφαρμογής του με την “...επαναφορά στην κυριότητά του δύο ακινήτων του Στρατοπέδου «Καραϊσκάκη» στην Αττική”, σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας/ ΥΕΘΑ (25.01.2026).
Το ΥΕΘΑ ισχυρίζεται ότι "...Τα ακίνητα είχαν παραχωρηθεί δωρεάν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, προ 34 και 19 ετών αντίστοιχα, χωρίς να εκπληρωθούν έκτοτε οι όροι της παραχώρησής τους…".
Το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Χαϊδαρίου με δύο ομόφωνα ψήφισματα, με θέμα “ΟΧΙ στην απόδοση του Πάρκου Νεολαίας στο ΥΕΘΑ” το οποίο υποστηρίζουν δεκάδες τοπικοί σύλλογοι, αντικρούει τους ισχυρισμούς του υπουργείου (28.01.2026 και 11.02.2026 - ΕΔΩ) και απαιτεί την “...παραχώρηση κατά κυριότητα της συγκεκριμένης έκτασης στο Δήμο…”
Β – ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΤΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΤΟΥΣ ΣΗΜΕΡΙΝΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ; - ΟΧΙ σύμφωνα τουλάχιστον με δύο νόμους του κράτους.
Άρα τι πρέπει να γίνουν οι ελεύθεροι χώροι και τα υφιστάμενα κτίρια μετά την απομάκρυνσή τους ή τη συρρίκνωσή τους;
Β.1 ΝΟΜΟΣ 2745/1999 ΦΕΚ 224/Α/27-10-1999. ΘΕΜΑ: "Σύσταση προσωρινής υπηρεσίας για την αξιοποίηση και μετεγκατάσταση στρατοπέδων και άλλες διατάξεις."
Σύμφωνα με το Άρθρο 11 - ΕΙΣΑΓΩΓΗ:
"....Ο μεγάλος αριθμός στρατοπέδων που διαθέτουν οι Ένοπλες Δυνάμεις, καθώς και ο τρόπος διάταξής τους σε όλη την Ελληνική Επικράτεια καθορίστηκε σύμφωνα με τα δεδομένα και τις επιχειρησιακές απαιτήσεις παρελθουσών δεκαετιών.
... Ο μεγάλος αριθμός των διάσπαρτων στρατοπέδων σε όλο τον Ελλαδικό χώρο, με χωριστές λειτουργίες το καθένα, δεν εξυπηρετεί τους επιχειρησιακούς στόχους όπως την εκπαίδευση, την αξιοποίηση των σύγχρονων μέσων ασφαλείας, τη σωστή ανάπτυξη των σύγχρονων οπλικών συστημάτων και τις συνθήκες διαβίωσης του προσωπικού...."
Β.2 ΝΟΜΟΣ 5223/2025 - ΦΕΚ 137/Α/31-7-2025. ΘΕΜΑ: "Αξιοποίηση ακίνητης περιουσίας Ενόπλων Δυνάμεων - Σύσταση Ταμείου Ακινήτων Εθνικής Άμυνας και Φορέα Αξιοποίησης Ακινήτων Ενόπλων Δυνάμεων - Σχέδιο δράσεων για τη διαχείριση των στεγαστικών αναγκών των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων.".
Ο νόμος αυτός προφανώς βασίζεται στη διαπίστωση του προηγούμενου Ν.2745/1999 περί “..μη εξυπηρέτησης των επιχειρησιακών στόχων μεγάλων αριθμό διάσπαρτων στρατοπέδων…” και καταργεί τις όποιες θετικές ρυθμίσεις του και δρομολογεί την πώληση ή και την τσιμεντοποίηση των ελεύθερων χώρων των Στρατοπέδων, για τις “στεγαστικές ανάγκες των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων”.
Β.2.1 Ο Νόμος 5223/2025 με το άρθρο 35 (1. ια) καταργεί διάφορες διατάξεις με την πιο σοβαρή την κατάργηση του προηγούμενου νόμου 2745/1999 και ιδιαίτερα, το άρθρο 3 που προβλέπει τη συμμετοχή του "οικείου Ο.Τ.Α." και την "κάλυψη των αναγκών τουλάχιστον 50% κοινόχρηστου πράσινου....
ΚΑΤΑΡΓΕΙΤΑΙ το Άρθρο 3 του ν.2745.1999 “Διαδικασία πολεοδόμησης στρατοπέδων”
“2.Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωρωταξίας και Δημόσιων Έργων, μετά από πρόταση της συνιστώμενης υπηρεσίας και του οικείου Ο.Τ.Α. και μετά από γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξίας. Οικισμού και Περιβάλλοντος, εγκρίνεται η πολεοδόμηση των χώρων των στρατοπέδων που απελευθερώνονται, στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Στρατηγικής Αναδιάταξης Στρατοπέδων.
Στους χώρους αυτούς επιτρέπεται ο καθορισμός αστικών χρήσεων γης, ανεξαρτήτως των ισχυόντων ή προβλεπόμενου χρήσεων και όρων δόμησης της περιοχής (ΓΠΣ, ΖΟΕ κ.λπ.), στη βάση των κατευθύνσεων του συναφθέντος πρωτοκόλλου συνεργασίας Υ.ΠΕ.ΧΩ. Δ.Ε.Υ.ΕΘ.Α., που σκοπεύει παράλληλα με την αξιοποίηση των στρατοπέδων από τις Ένοπλες Δυνάμεις και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και στην πολεοδσμική αναβάθμιση της τοπικής κοινωνίας, με την προϋπόθεση ότι ποσοστό τουλάχιστον 50% των χώρων αυτών θα προβλέπεται για κάλυψη αναγκών σε χώρους κοινόχρηστου πράσινου και κοινωφελών εξυπηρετήσεων.
Υπογραμμίζω: Με το νέο νόμο 5223/ 2025 α) οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Ο.Τ.Α. δεν συμμετέχουν πουθενά β) καταργείται η πρόβλεψη του νόμου 2745/1995 “το ποσοστό τουλάχιστον 50% των χώρων αυτών θα προβλέπεται για κάλυψη αναγκών σε χώρους κοινόχρηστου πράσινου και κοινωφελών εξυπηρετήσεων…"
Γ. ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΜΕ ΤΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΣΗΜΕΡΑ ΤΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΣΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ.
Το θέμα αυτό αφορά κυρίως τις τοπικές κοινωνίες. Ωστόσο επειδή τα Στρατόπεδα μέχρι και το 2025 αποτέλεσαν τον “κυματοθραύστη” τις τσιμεντοποίησης θα ήταν χρήσιμο να παραμείνουν οι ελεύθεροι χώροι ασφράγιστοι από το τσιμέντο και να εξασφαλιστεί το πράσινο, τουλάχιστον κατά 50% σύμφωνα με τον ν.2745/ 1999, που έχει ωστόσο καταργηθεί.
Δ. ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗ “Α & Β” (Χαϊδαρίου).
Όπως προανέφερα τα Στρατόπεδα μέχρι και το 2025 αποτέλεσαν έναν “κυμματοθραύστη” της τσιμεντοποίησης, διατηρήθηκαν ελεύθεροι χώροι, και συντηρήθηκε το πράσινο κλ.π.
Ωστόσο από τις αρχές της δεκαετίας του ‘90 και τα δύο Στρατόπεδα περιορίζουν τις χρήσεις τους και τουλάχιστον το ένα από τα δύο ήταν στην λίστα απομάκρυνσης του σύμφωνα με το ν.2745.1999. Αυτό δεν έγινε μέχρι τις μέρες μας. Το νεότερο νομικό καθεστώς ν.5223/2025 επιτρέπει την κατασκευή διαμερισμάτων, χωρίς την “...παραχώρηση χώρων για κάλυψη αναγκών σε χώρους κοινόχρηστου πράσινου και κοινωφελών εξυπηρετήσεων…”.
Σύμφωνα με την εξαγγελία του Πρωθυπουργού κ.Κυριάκου Μητσοτάκη στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, προβλέπεται στο “Στρατόπεδο Καραΐσκάκη στο Χαϊδάρι Αττικής: Έκταση 145 στρεμμάτων περίπου (2 ή 3 γεωτεμάχια), να κατασκευαστούν 58 συγκροτήματα των 12 διαμερισμάτων, δηλαδή συνολικά 696 διαμερίσματα.” (ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 07.09.2025).
Δ.1 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗ “Α & Β” (Χαϊδαρίου).
Να διεκδικηθούν οι εκτάσεις και οι εγκαταστάσεις από κοινού από τους Δήμους του τομέα της Δυτικής Αττικής ή και της Περιφέρειας ή και του ΑΣΔΑ ή των τριών Δήμων που συνορεύουν με τα Στρατόπεδα (Χαϊδαρίου, Περιστερίου, Πετρούπολης).
Να μη “τεμαχιστούν” οι εκτάσεις αλλά να παραμείνουν ως ενιαίος χώρος.
Από τώρα να δημιουργηθεί μια νομική – τεχνική ομάδα για να επεξεργαστεί τεκμηριωμένη πρόταση διεκδίκησης, λειτουργίας, ανεύρεσης πόρων.
Οι εκτάσεις εκείνες που είναι εκτός κτιριακών εγκαταστάσεων, εκτός μαντρότοιχου να χαρακτηριστούν Δασικές (π.χ. Πάρκο Νεολαίας, Πεδία Βολής και πάνω από αυτά).
Οι εκτάσεις εκείνες που είναι εντός των στρατοπέδων και περιλαμβάνουν κτίρια να χαρακτηριστούν Άλση.
Να εκδηλωθεί εγγράφως το ενδιαφέρον των Δήμων για τη «ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΟΡΟΥΣ ΑΙΓΑΛΕΩ – ΠΟΙΚΙΛΟΥ ΚΑΙ ΣΜΠΕ (Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων) που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Να αξιοποιηθούν οι νομοθετικές ρυθμίσεις που αφορούν το Όρος Αιγάλεω Ποικίλο α) Ν.2742/1999 ΑΡΘΡΟ 21 – ΦΕΚ 207/Α` 7.10.1999 β) Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας Αττικής ΡΣΑ Φ.Ε.Κ. 156/Α/1-8-2014 γ) Δασική νομοθεσία.
Δ.2 ΠΑΡΚΟ ΝΕΟΛΑΙΑΣ
Ο όρος “Πάρκο Νεολαίας” δεν εκείνος που δηλώνει περιβαλλοντικό καθεστώς. Προτεινόμενος όρος “Άλσος (ή Πάρκο) Δασικής Αναψυχής”.
Ο χώρος που είχε παραχωρηθεί για χρήση να λειτουργήσει αποκλειστικά και μόνο για δράσεις ΔΑΣΙΚΗΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ, όπως αυτή περιγράφεται και αναλύεται στην επιστήμη της δασοπονίας.
Ιδιοκτησιακό καθεστώς: Παραχώρηση από το ΥΕΘΑ στο Δήμο Χαϊδαρίου, όπως έγινε με το Στρατόπεδο Παύλου Μελά στη Θεσσαλονίκης.
Η “επαναφορά στην κυριότητα” του Πάρκου Νεολαίας στο ΥΕΘΑ είναι το πρώτο δείγμα για το τι σχεδιάζεται να ακολουθήσει με τις μεγάλες εκτάσεις και των δύο Στρατοπέδων, που φθάνουν μέχρι και τους πρόποδες του Ποικίλου Όρους, αλλά και εκείνων των Στρατοπέδων που σήμερα δεν “εξυπηρετούν τους επιχειρησιακούς στόχους” του ΥΕΘΑ.
“Ο ελέφαντας δεν είναι στο δωμάτιο, έχει βγει και κατευθύνεται στο Πάρκο Νεολαίας”
ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟ ΠΑΡΚΟ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΝΑ ΠΑΡΕΜΕΙΝΕΙ ΣΤΟ ΔΗΜΟ & ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕΙ ΩΣ ΧΩΡΟΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ -1: Η φράση “Ο ελέφαντας στο δωμάτιο”,περιγράφει μια κατάσταση ενός μεγάλου προβλήματος, που ενώ γνωρίζουμε ότι υπάρχει, αποφασίζουμε να μην του δώσουμε ιδιαίτερη σημασία, να μην το αντιμετωπίσουμε στην ώρα του.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ -2: Μια συνοπτική παρουσίαση του άρθρου δημοσιεύτηκε στο ΧΑΪΔΑΡΙ ΣΗΜΕΡΑ [ΕΔΩ] και αναδημοσιεύτηκε στο BLOG [ΕΔΩ]
Κώστας Φωτεινάκης
ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου